Ngân sách SEO 2026: chia tiền cho SEO, GEO và AEO thế nào

Ngân sách SEO 2026 nên chia làm ba phần thay vì dồn hết vào một chỗ như trước: khoảng 55% cho nền tảng website và SEO truyền thống, 25% cho AEO (tối ưu để nội dung được lấy làm câu trả lời trực tiếp), 20% cho GEO (tối ưu để các công cụ AI tạo sinh trích dẫn đúng nguồn của mình). Tỉ lệ này là mức khởi điểm tụi em đang dùng cho các doanh nghiệp mid-market ở Việt Nam, và nó dịch chuyển theo ngành. Chia sai là đốt tiền. Bài này giải thích vì sao lại chia như vậy, mỗi phần tiền đi vào việc gì, và ba khoản anh chị hay tiêu phí nhất mà không nhận ra.

Ngân sách SEO 2026 chia theo tỉ lệ nào là hợp lý

Trước hết phải nói rõ một chuyện, vì có nhiều nơi đang dùng lẫn lộn ba chữ viết tắt này. SEO là tối ưu để trang của mình xếp hạng cao trên trang kết quả Google. AEO (Answer Engine Optimization) là tối ưu để nội dung được lấy làm câu trả lời trực tiếp — đoạn trích nổi bật, hộp “Mọi người cũng hỏi”, trợ lý giọng nói, phần tóm tắt AI ngay đầu trang. Còn GEO (Generative Engine Optimization) là tối ưu để ChatGPT, Gemini, Perplexity, Claude nhắc tên và dẫn nguồn về mình khi người dùng hỏi chúng.

GEO không phải SEO địa phương. Chỗ này rất nhiều bài trên mạng viết sai, kể cả bài của mấy đơn vị làm dịch vụ, nên anh chị ghi giùm tụi em: tối ưu Google Maps và hồ sơ doanh nghiệp là Local SEO, nằm trong phần SEO truyền thống, không phải GEO.

Với tỉ lệ 55/25/20, tiền đi vào ba nhóm việc rất khác nhau. Bảng dưới là cách tụi em chia đầu việc khi lên kế hoạch cho một doanh nghiệp mới bắt đầu.

Ba con số 55, 25 và 20 không phải chia đều cho vui. Chúng bám theo thời gian thu hồi: phần nền tảng cần 3 tới 6 tháng mới nhúc nhích, phần AEO chỉ cần 4 tới 10 tuần, còn phần GEO nằm giữa ở mức 6 tới 12 tuần. Tiền vào chỗ chậm thì phải nhiều hơn, vì nó nuôi hai chỗ còn lại.

Ba phần không thay thế nhau. Chúng chồng lên nhau: nội dung viết chuẩn cho AEO thì đồng thời dễ được AI tạo sinh trích, mà muốn được trích thì trang vẫn phải tải nhanh và được lập chỉ mục đàng hoàng — tức là vẫn phải làm phần nền tảng trước.

Vì sao cách chia ngân sách cũ không còn ăn

Cách chia cũ rất đơn giản: gần như toàn bộ tiền đổ vào từ khóa, nội dung và liên kết, mục tiêu duy nhất là lên top 10 Google. Cách đó chạy tốt suốt gần mười năm. Nó bắt đầu hụt từ lúc Google đưa phần tóm tắt AI lên đầu trang kết quả.

Có một con số đáng để anh chị nhìn kỹ. Trung tâm nghiên cứu Pew (Mỹ) theo dõi hành vi duyệt web thật của người dùng và công bố tháng 7/2025: khi trang kết quả có phần tóm tắt AI, chỉ 8% lượt tìm kiếm dẫn tới việc người dùng bấm vào một liên kết; khi không có tóm tắt AI, con số đó là 15% (nguồn Pew Research Center). Gần một nửa số cú bấm bốc hơi, trong khi trang của mình vẫn nằm nguyên vị trí cũ.

Gartner thì dự báo lượng truy vấn qua công cụ tìm kiếm truyền thống giảm 25% vào năm 2026 vì người dùng chuyển sang hỏi thẳng chatbot và trợ lý ảo (thông cáo Gartner, tháng 2/2024). Dự báo thì vẫn là dự báo, nhưng hai con số này chỉ về cùng một hướng.

Chuyện xảy ra tiếp theo thì anh chị nào làm marketing cũng đã thấy. Thứ hạng giữ nguyên, có khi còn lên. Lượt hiển thị vẫn tăng. Nhưng số phiên truy cập vào web đi ngang hoặc tụt, còn số cuộc gọi và tin nhắn về thì mỏng dần. Báo cáo tháng đọc lên vẫn đẹp, mà tiền thì không về.

Tụi em gặp tình huống này nhiều tới mức nó thành câu hỏi mặc định khi nhận một tài khoản mới: kéo Search Console ra so tỉ lệ bấm của mười hai tháng gần nhất, nếu lượt hiển thị đi lên mà tỉ lệ bấm đi xuống thì gần như chắc chắn khách đang bị chặn ở lớp tóm tắt AI, chứ không phải nội dung dở. Hai chuyện đó cần hai cách chữa khác hẳn nhau, và chữa nhầm là mất thêm một quý.

55% cho nền tảng và SEO truyền thống, đây vẫn là phần lớn nhất

Nhiều anh chị nghe tới AI là muốn cắt hết tiền SEO cũ để dồn sang cái mới. Tụi em khuyên đừng. Lý do rất thực dụng: cả AEO lẫn GEO đều ăn ké hạ tầng của SEO. Bot của OpenAI và Perplexity vẫn phải tải được trang của mình, vẫn phải đọc được HTML, vẫn bỏ qua trang tải chậm hoặc chặn bot. Cắt phần nền tảng là cắt luôn đường vào của hai phần kia.

Trong 55% đó, thứ tự ưu tiên tụi em hay đặt như sau. Đầu tiên là hạ tầng: tốc độ tải, ảnh nén đúng cách, cấu trúc phân cấp trang rõ ràng, sitemap sạch, không để trang mồ côi. Kế đó là nội dung theo cụm chủ đề chứ không phải từ khóa lẻ. Cuối cùng mới tới liên kết và hồ sơ Google Business cho từng chi nhánh.

Một chuỗi spa nhiều chi nhánh ở TP.HCM từng nhờ tụi em rà lại. Website chạy trên nền cũ, ảnh liệu trình để nguyên file máy ảnh nặng vài megabyte, trang danh mục mất hơn sáu giây mới hiện đủ nội dung trên mạng 4G. Đội SEO của họ mỗi tháng vẫn ra đều mười bài. Sửa xong phần ảnh và bộ nhớ đệm, chưa viết thêm bài nào, thứ hạng nhóm từ khóa dịch vụ đã nhích lên vì Google bò được nhiều trang hơn trong cùng một lượt. Ảnh từ 3 MB kéo xuống dưới 200 KB, thời gian hiện đủ nội dung rút từ hơn 6 giây còn quanh 2 giây. Không viết thêm chữ nào.

Đừng cắt phần này. Chỗ này có một mẹo đơn giản mà ít nơi làm: mở Search Console, vào mục Thống kê thu thập dữ liệu, xem thời gian phản hồi trung bình của máy chủ. Trên 600 mili giây là hạ tầng đang ăn mất ngân sách thu thập dữ liệu của chính mình. Con số này không có trong báo cáo SEO nào cả, nhưng nó quyết định bao nhiêu trang của anh chị được nhìn thấy.

25% cho AEO, phần trả lời thẳng câu hỏi của khách

AEO là phần rẻ nhất mà về nhanh nhất, nên tụi em thường bảo khách làm phần này trước khi nghĩ tới GEO. Nó không đòi thêm hạ tầng. Nó đòi viết lại cách trình bày.

Phần này về nhanh nhất. Nguyên tắc gọn trong một câu: mỗi mục phải trả lời xong câu hỏi của mục đó trong hai tới bốn câu đầu, rồi mới giải thích dài. Nghe đơn giản mà đa số nội dung tiếng Việt trên mạng làm ngược — mở bài ba đoạn dẫn dắt, tới đoạn thứ tư mới vào nội dung. Máy đọc tới đoạn hai đã bỏ đi rồi.

Danh sách việc tụi em làm cho phần 25% này, anh chị có thể giao thẳng cho đội nội dung:

• Mỗi trang có một khối câu hỏi thường gặp từ 4 tới 6 câu, lấy từ hộp “Mọi người cũng hỏi” và gợi ý tìm kiếm của Google, không tự nghĩ ra.
• Khai schema FAQPage cho khối đó, khai HowTo cho các bài hướng dẫn có bước.
• Số liệu để trong bảng chứ đừng nhét vào giữa đoạn văn, vì bảng là thứ máy trích ra dễ nhất.
• Mỗi con số phải có đơn vị và mốc thời gian. “Tăng mạnh” không có giá trị gì với máy, mà với người đọc cũng vậy.
• Câu đầu mỗi mục chứa đúng cụm từ khách gõ, viết như người nói chứ không viết như tiêu đề báo.

Một trang chuẩn AEO ở MONA có 4 tới 6 câu hỏi thường gặp, mỗi câu trả lời gọn trong 2 tới 4 câu, và toàn bộ số liệu nằm trong bảng chứ không rải giữa đoạn văn. Sửa xong một trang chủ lực mất khoảng 40 phút cho người đã quen tay.

Cách đo thì đơn giản hơn anh chị tưởng. Trong Search Console, lọc các truy vấn dạng câu hỏi rồi so vị trí trung bình trước và sau khi sửa. Song song đó, mỗi tháng tự gõ lại hai chục câu hỏi khách hay hỏi và ghi lại xem trang của mình có xuất hiện trong phần trả lời trực tiếp hay không. Bảng đó tự làm bằng Google Sheet là đủ, chưa cần mua công cụ nào.

20% cho GEO, để AI nhắc đúng tên mình

GEO là phần mới nhất, và cũng là phần nhiều người tiêu tiền mù nhất. Trước khi chi, anh chị nên biết là đã có nghiên cứu đo được nó có tác dụng. Nhóm nghiên cứu ở Princeton, Georgia Tech và IIT Delhi công bố tại hội nghị KDD 2024 một bộ phương pháp tối ưu cho công cụ tạo sinh, đo trên hơn 10.000 truy vấn thật, và ghi nhận mức hiển thị của nguồn trong câu trả lời AI tăng tới 40% khi áp dụng (bài báo GEO, arXiv 2311.09735).

Điều thú vị nằm ở chỗ phương pháp nào có tác dụng. Nhồi từ khóa không ăn thua. Thứ đẩy mức trích dẫn lên là thêm trích dẫn nguồn, thêm số liệu định lượng, và thêm câu phát biểu của người có chuyên môn. Nói cách khác, AI ưu tiên nội dung nhìn giống bài viết của người có nghề.

Nên 20% ngân sách GEO tụi em không đổ vào công cụ, mà đổ vào ba việc. Một là bổ sung số liệu có nguồn vào những trang chủ lực đang trống trơn. Hai là khai báo thực thể thương hiệu cho rõ: schema Organization, trang giới thiệu có thông tin pháp nhân, và giữ tên, địa chỉ, số điện thoại giống hệt nhau ở mọi nơi AI có thể đọc được. Ba là dựng một bộ câu hỏi cố định để đo hàng tháng.

Đo được thì mới chi được. Bộ câu hỏi đó gồm khoảng 20 tới 30 câu, chia làm ba nhóm: câu hỏi về ngành, câu hỏi so sánh nhà cung cấp, và câu hỏi hỏi thẳng tên thương hiệu. Mỗi tháng chạy lại trên ChatGPT, Gemini và Perplexity, ghi lại có được nhắc tên hay không, được dẫn nguồn về trang nào. Sau ba tháng anh chị sẽ có một đường xu hướng thật, thay vì cảm giác.

Tụi em nói thẳng một chỗ mà đa số đơn vị dịch vụ tránh nói: GEO chưa có công cụ đo chuẩn như Search Console, và câu trả lời của AI có tính ngẫu nhiên nên cùng một câu hỏi hai lần có thể ra khác nhau. Vì vậy đừng ký hợp đồng nào cam kết thứ hạng GEO. Ai cam kết cái đó là đang bán thứ họ không kiểm soát được.

Điều chỉnh tỉ lệ theo ngành và theo giai đoạn

Tỉ lệ 55/25/20 là điểm khởi hành. Nó không phải công thức đóng khung. Có bốn tình huống tụi em sẽ chỉnh ngay từ buổi làm việc đầu tiên.

Website mới dựng dưới sáu tháng: kéo về 75/15/10. Trang chưa có tuổi, chưa có liên kết, chưa được lập chỉ mục đầy đủ thì làm GEO là làm sớm. Dồn tiền vào nền tảng trước, sang quý hai mới mở dần hai phần kia.

Ngành có nhiều chi nhánh — spa, nhà hàng, phòng khám, trung tâm đào tạo: giữ 55/25/20 nhưng trong phần 55% đó phải cắt riêng ít nhất một phần ba cho hồ sơ Google Business và nội dung theo khu vực. Khách của mấy ngành này tìm bằng điện thoại, ở gần, và quyết định trong vài phút.

Ngành bán giải pháp cho doanh nghiệp — phần mềm, thiết bị công nghiệp, dịch vụ tư vấn: đẩy lên 45/25/30. Người mua ở nhóm này hỏi ChatGPT trước khi gọi điện, và họ hỏi những câu rất dài, rất cụ thể. Đây là chỗ GEO trả tiền về nhanh nhất.

Thương mại điện tử nhiều mã hàng: 60/30/10. Phần AEO ở đây nằm hết trong trang sản phẩm: mô tả có bảng thông số, schema Product khai đủ giá và tình trạng còn hàng, cùng khối hỏi đáp ngay dưới mỗi mã hàng. Viết bài blog để sau.

Còn một biến số nữa mà bảng nào cũng bỏ quên: đội của anh chị đang có ai. Nếu trong nhà đã có một bạn viết nội dung cứng tay thì phần AEO gần như không tốn thêm tiền, chỉ tốn công đào tạo lại cách trình bày trong hai tuần. Ngược lại, nếu phải thuê ngoài toàn bộ thì 25% đó là tiền thật. Một bạn viết nội dung cứng tay ở TP.HCM hiện quanh mức 15 tới 25 triệu đồng một tháng, thuê ngoài trọn gói phần nội dung thì thường tính theo bài. Chia ngân sách mà không nhìn vào bảng lương là chia trên giấy.

Ba khoản đốt tiền nhiều nhất trong ngân sách SEO

Phần này tụi em viết từ chỗ đã dọn giúp khách nhiều lần. Ba khoản dưới đây gộp lại thường chiếm một phần tư tới một phần ba ngân sách, mà bỏ đi thì không ai thấy thiếu.

Khoản thứ nhất: viết bài chạy chỉ tiêu số lượng. Hợp đồng ghi 30 bài một tháng, đội nội dung viết đủ 30 bài, và hơn hai chục bài trong đó không có lấy một truy vấn nào tìm tới. Tụi em từng lọc một website có hơn 400 bài, thì 310 bài nhận dưới 5 lượt hiển thị mỗi tháng. Số bài không phải chỉ tiêu. Số cụm chủ đề phủ được mới là chỉ tiêu.

Khoản thứ hai: mua liên kết theo lô. Vẫn còn nơi bán gói 100 liên kết giá rẻ, đặt trên những trang không ai đọc, chủ đề chẳng liên quan. Google đã bỏ qua loại đó từ lâu, mà AI tạo sinh thì càng không đọc tới. Tiền đó chuyển sang làm một nghiên cứu nhỏ có số liệu thật của ngành mình sẽ kéo được liên kết tự nhiên và đồng thời nuôi luôn phần GEO.

Riêng khoản mua liên kết, tụi em từng bóc một hợp đồng 12 triệu đồng một tháng cho 100 liên kết, rà lại thì 87 liên kết nằm trên các trang không có lấy một lượt hiển thị nào trong Search Console suốt 6 tháng.

Khoản thứ ba: mua công cụ mà không ai mở. Chỗ này tế nhị, vì công cụ thường do chính đội marketing đề xuất. Anh chị cứ mở phần quản lý tài khoản của từng công cụ, xem lần đăng nhập gần nhất là bao giờ. Ba tháng không ai vào thì hủy, lấy tiền đó trả cho một buổi đào tạo.

Muốn cắt đúng ba khoản này thì phải có bảng đo trước. Tụi em hay dựng một bảng duy nhất gom ba nguồn: Search Console cho phần SEO, bảng thủ công đếm đoạn trích nổi bật cho phần AEO, và bảng chạy bộ câu hỏi cố định cho phần GEO. Mỗi tháng nhìn một bảng, quyết định trong mười lăm phút.

MONA làm phần nào trong ngân sách đó

Tụi em không bán “AI” như một món hàng riêng. MONA làm phần mềm tự động hóa viết riêng cho từng doanh nghiệp, và AI nằm bên trong phần mềm đó như một mảnh ghép để máy đọc được thứ trước đây chỉ người mới đọc nổi — tin nhắn, đánh giá, ảnh, giọng nói.

Trong mảng nội dung và tìm kiếm, MONA tự chuyển đổi cách vận hành nội bộ từ ngày 20/4/2026. Khâu sản xuất nội dung, rà soát kỹ thuật và tổng hợp báo cáo được giao cho phần mềm, người ở lại làm phần định hướng và duyệt. Chi phí ở các khâu đã chuyển giảm khoảng 60%. Tụi em kể chuyện này không phải để khoe, mà vì nó là lý do tụi em dám khuyên anh chị cắt bớt phần chạy chỉ tiêu số lượng: tụi em cắt của chính mình trước.

Còn về dịch vụ, MONA làm từ 2016, đã đi qua hơn 14.000 dự án, tỉ lệ khách quay lại quanh mức 85%. Phần liên quan tới bài này gồm dịch vụ SEO tổng thể, dịch vụ AEO, và phần dựng lại nền tảng khi website cũ không gánh nổi — xem thêm thiết kế website doanh nghiệp. Nếu anh chị muốn tự làm trước rồi tính sau thì đọc bản kiểm GEO và bài về chi phí SEO khi tự làm, hai bài đó đủ để anh chị chạy được quý đầu tiên mà không cần thuê ai.

Có một thứ tụi em không nhận làm: cam kết thứ hạng cho phần GEO. Lý do đã nói ở trên. Ai đó báo giá cho anh chị kèm cam kết “đứng top ChatGPT” thì anh chị cứ hỏi thẳng họ đo bằng công cụ nào, và yêu cầu xem bản đo của tháng trước.

Câu hỏi thường gặp về ngân sách SEO 2026

Doanh nghiệp nhỏ nên dành bao nhiêu phần trăm doanh thu cho SEO?

Với doanh nghiệp dịch vụ ở Việt Nam, phần lớn trường hợp tụi em thấy nằm trong khoảng 3% tới 7% doanh thu cho toàn bộ marketing số, trong đó SEO chiếm khoảng một phần ba. Doanh nghiệp mới, chưa có thương hiệu, thường phải chấp nhận mức cao hơn trong sáu tháng đầu rồi mới hạ dần khi lượng truy cập tự nhiên ổn định.

Có nên bỏ hẳn SEO truyền thống để chuyển sang GEO không?

Không nên. Các công cụ AI tạo sinh vẫn đi lấy dữ liệu từ những trang được lập chỉ mục và tải nhanh. Bỏ phần nền tảng thì bot không vào được trang, và phần GEO mất luôn nguyên liệu để trích. Đây là lý do tụi em vẫn giữ 55% cho nhóm việc này.

Làm sao biết ngân sách AEO đang có tác dụng?

Đo bằng hai thứ. Thứ nhất là vị trí trung bình của các truy vấn dạng câu hỏi trong Google Search Console, so trước và sau khi sửa cách trình bày. Thứ hai là bảng thủ công: mỗi tháng gõ lại khoảng 20 câu hỏi khách hay hỏi, ghi lại trang của mình có nằm trong phần trả lời trực tiếp hay không.

GEO khác AEO ở điểm nào khi chi tiền?

AEO chi cho cách trình bày nội dung ngay trên trang của mình để máy trích được. GEO chi cho độ tin cậy của nguồn: số liệu có dẫn nguồn, thông tin thương hiệu nhất quán, khai báo thực thể. Cùng một bài viết có thể phục vụ cả hai, nhưng hai khoản chi không thay thế nhau.

Bao lâu thì thấy tiền về sau khi chia lại ngân sách?

Phần AEO thường nhúc nhích trong 4 tới 10 tuần vì chỉ cần sửa cách trình bày. Phần GEO cần 6 tới 12 tuần để các mô hình cập nhật lại nguồn. Phần nền tảng và SEO truyền thống chậm nhất, 3 tới 6 tháng, nhưng nó là phần giữ được lâu nhất.

Chốt lại: nên bắt đầu từ đâu trong tháng này

Nếu anh chị chỉ có thời gian làm một việc trong tuần tới, hãy mở Google Search Console và so tỉ lệ bấm của mười hai tháng gần nhất. Lượt hiển thị lên mà tỉ lệ bấm xuống, đó là dấu hiệu tiền đang chảy vào phần SEO truyền thống trong khi khách bị giữ lại ở lớp tóm tắt AI. Việc tiếp theo là chuyển ngay một phần tư ngân sách nội dung sang viết đoạn trả lời thẳng cho các trang chủ lực. Việc này không cần thêm người, không cần mua công cụ, và làm được trong 2 tuần. Bắt đầu bằng 10 trang mạnh nhất.

Còn nếu con số trong Search Console làm anh chị thấy nặng đầu, hoặc anh chị đã ký hợp đồng SEO đâu đó mà không rõ tiền đang đi vào việc gì, gọi tụi em một cuộc là được. Đội MONA sẽ ngồi cùng anh chị bóc đúng bảng ngân sách hiện tại, chỉ ra khoản nào đang nuôi 310 bài không ai đọc, khoản nào nên chuyển sang phần trả lời thẳng, và phần GEO nên bắt đầu bằng bao nhiêu câu hỏi đo hàng tháng. Buổi làm việc đó khoảng 45 phút, tụi em không bán gì trong buổi đó, và cuối buổi anh chị cầm về một bảng chia ngân sách viết ra giấy dùng được ngay dù có làm với MONA hay không.

Gọi 1900 636 648 để đặt lịch, hoặc để lại số máy trên mona.media rồi tụi em gọi lại trong ngày làm việc.