Bài 5 — Bốn chế độ quyền, plan mode, và dựng nguyên một ứng dụng có đăng nhập lẫn thanh toán

Học xong bài này, anh chị biết cho máy bao nhiêu quyền là vừa với từng loại việc, hiểu vì sao dân xây hệ thống coi plan mode là vũ khí chính, và đi trọn quy trình dựng một ứng dụng web hoàn chỉnh: có đăng nhập, có tạo tài liệu tự động, có nhận thanh toán. Đây là bài “lên tay” rõ nhất của cả khoá.

Bốn chế độ quyền: dây cương của con ngựa

Claude Code đụng được vào file thật trong máy anh chị, nên nó có hệ thống xin phép. Bấm Shift + Tab (hoặc nút chế độ ở góc dưới) để xoay vòng bốn chế độ:

1. Hỏi trước khi sửa (mặc định). Trước khi đụng bất kỳ file nào, máy chìa ra đúng đoạn nó định sửa và chờ anh chị gật. Anh chị có bốn lựa chọn: đồng ý lần này, đồng ý cả phiên, từ chối, hoặc “đừng làm vậy, làm thế này nè”. An toàn tuyệt đối, đổi lại khi máy vào guồng nó hỏi mỗi năm giây một lần, khá bực. Hợp với: đụng vào hệ thống quan trọng, sai một li đi một dặm.

2. Tự sửa file cũ, hỏi khi tạo file mới. Máy được toàn quyền sửa file có sẵn, nhưng tạo mới thì vẫn hỏi. Mức cân bằng mà nhiều người dừng lại.

3. Plan mode: chỉ được đọc, cấm được đụng. Máy chỉ được nghiên cứu: đọc file, tra mạng, suy luận, rồi trình một bản kế hoạch. Không sửa được gì hết. Nói kỹ ở phần sau, vì đây là chế độ đáng tiền bậc nhất.

4. Bỏ qua hỏi quyền (bypass permissions). Máy làm tất, không hỏi câu nào. Chế độ này phải tự bật trong phần cài đặt (mặc định bị khoá), và nổi tiếng theo cả hai nghĩa: người dùng nặng đô gần như sống trong chế độ này vì tốc độ, nhưng từng có ca máy hiểu sai yêu cầu rồi chạy lệnh xoá sạch ổ cứng của khổ chủ. Xác suất cực thấp, nhưng khác không.

Lời khuyên của tụi em, nói bằng kinh nghiệm dùng hằng ngày ở MONA: người mới đi từ chế độ 1 lên dần, và tuyệt đối không bật chế độ 4 trong thư mục chứa dữ liệu làm ăn thật khi chưa có sao lưu. Máy càng được thả, thói quen sao lưu và tách môi trường thử nghiệm càng phải chặt. Còn một mẹo dọn dẹp đáng nhớ: máy chạy thả cửa lâu ngày sẽ đẻ ra lắm file tạm, thư viện thừa; thỉnh thoảng kêu nó “rà lại thư mục, cái gì không cần nữa thì liệt kê ra cho tao duyệt xoá”.

Muốn tinh chỉnh sâu hơn thì có lệnh /permissions: cho phép, bắt hỏi, hoặc cấm hẳn từng công cụ một (ví dụ cấm chạy lệnh hệ thống, chỉ cho đọc web). Doanh nghiệp muốn siết máy theo chính sách riêng thì chỗ này là chỗ siết.

Plan mode: một phút lập kế hoạch đỡ mười phút xây

Vì sao phải có chế độ “cấm đụng, chỉ nghiên cứu”? Làm một phép tính. Xây không kế hoạch: máy xây 15 phút, anh chị thử 5 phút, phát hiện cách tiếp cận sai từ gốc, đập đi xây lại 15 phút nữa, chưa kể vòng hai vẫn có thể sai tiếp. Mất 35 phút cộng một đống token. Xây có kế hoạch: 5 phút cho máy nghiên cứu và trình bản kế hoạch chi tiết; cái sai lộ ra ngay trên giấy, sửa kế hoạch chỉ tốn một câu nói; xây một phát ăn ngay trong 15 phút. Sai trên bản vẽ thì rẻ, sai trên công trình thì đắt. Chuyện này giống hệt xây nhà: không ai muốn xây tới tầng hai mới phát hiện thiếu vật tư.

Nguyên tắc dùng: việc gì phức tạp hơn một trang web đơn giản thì mở màn bằng plan mode. Để máy hỏi ngược, trình kế hoạch, anh chị duyệt rồi mới chuyển sang chế độ xây.

Làm thật: dựng nền tảng tạo báo giá có chữ ký và thanh toán

Giờ áp cả bài vào một dự án tham vọng: nền tảng tự sinh bản đề xuất/báo giá đẹp như của các phần mềm chuyên (kiểu PandaDoc): có trang đăng nhập, tạo bản đề xuất bằng AI theo mẫu của mình, gửi khách một đường link, khách mở ra xem, ký tên ngay trên trang và bấm thanh toán. Nghe như dự án vài trăm triệu; quy trình thật diễn ra như vầy:

Bước 1: xả đề bài bằng giọng nói. Không cần viết tài liệu kỹ thuật. Mở công cụ chuyển giọng nói thành chữ, tả một mạch: tôi muốn nền tảng tạo bản đề xuất, có những phần này, khách ký được, trả tiền được, thẩm mỹ tối giản kiểu Apple. Dán nguyên tràng đó vào Claude Code đang ở plan mode.

Bước 2: máy hỏi ngược, mình trả lời kiểu người mua. Máy sẽ chìa ra các câu hỏi kỹ thuật: dùng khung giao diện nào, chữ ký cần chặt pháp lý cỡ nào, giá cố định hay tuỳ bản. Gặp câu không hiểu, cứ chọn phương án máy khuyên và đi tiếp. Anh chị là người ra đầu bài kinh doanh, không phải người trả bài kỹ thuật.

Bước 3: đưa mẫu. Kéo file PDF bản đề xuất đẹp nhất anh chị đang xài vào thư mục dự án, nói máy bám theo thiết kế đó. Có mẫu, chất lượng đầu ra nhảy vọt, đúng bài học “đưa cái mẫu làm mỏ neo” của bài 2.

Bước 4: duyệt kế hoạch, rồi mới cho xây. Máy trình bản kế hoạch tổng: các trang, luồng người dùng, cấu trúc dữ liệu. Phần kỹ thuật đọc không hiểu cũng không sao, chỗ cần anh chị soi là luồng nghiệp vụ: đăng nhập rồi thấy gì, bấm gì để tạo, gửi khách bằng gì. Ưng rồi chuyển chế độ cho máy xây, thời gian chờ tầm chục phút. Người dạy khoá gốc tranh thủ đi ướp cá hồi đúng nghĩa đen; anh chị cứ đi trả lời tin nhắn khách, đừng ngồi nhìn máy chạy.

Bước 5: cắm “đồ nghề ngoài”. Ứng dụng thật cần chỗ lưu tài khoản (dịch vụ cơ sở dữ liệu như Supabase, có gói miễn phí) và cổng thanh toán (Stripe, có chế độ chạy thử không tốn tiền thật). Việc của anh chị chỉ là đăng ký tài khoản, lấy khoá API (chuỗi ký tự bí mật để phần mềm nói chuyện với dịch vụ) đưa cho máy, nó tự nối. Hai điều sống còn về khoá API: coi nó như mật khẩu két sắt, không dán vào chỗ công khai, không quay vào video; và khi thử thanh toán, luôn dùng chế độ thử, đừng cắm thẻ thật.

Bước 6: thử như một người khách khó tính. Đăng ký, đăng nhập, tạo thử một bản đề xuất, mở link bằng trình duyệt ẩn danh xem khách thấy gì, ký thử, trả tiền thử trong chế độ thử. Gặp gì ngứa mắt thì gom thành một tràng góp ý (bài 3): “bấm nút tạo xong không thấy gì hết, thêm thanh tiến trình; chữ phần vấn đề đang bó hẹp quá, nới gấp đôi; ảnh đội ngũ bị cắt trán, chỉnh lại.” Vài vòng như vậy là ứng dụng vào nếp.

Điều đáng suy nghĩ cho chủ doanh nghiệp không phải là “mình tự làm được phần mềm xịn rồi, khỏi thuê ai”. Bản anh chị vừa dựng là bản chạy được, rất hợp để dùng nội bộ và để chốt đúng cái mình cần. Còn đưa nó ra gánh khách thật, tiền thật thì cần thêm lớp kiểm chứng bảo mật và hạ tầng tử tế, chuyện tụi em đã nói kỹ ở loạt bài agentic vibe coding trên mona.media. Biết ranh giới đó chính là điểm khác giữa người dùng AI khôn và người dùng AI liều.

Tự tay làm trước khi qua bài 6

1. Bật thử từng chế độ quyền, giao cùng một việc sửa file nhỏ, cảm nhận khác biệt.
2. Dùng plan mode + xả giọng nói để ra kế hoạch cho một công cụ nội bộ anh chị đang thèm (gợi ý: máy tính báo giá cho ngành mình).
3. Duyệt kế hoạch, cho xây, và thử thành phẩm như người khách khó tính nhất công ty.

Bài 6 giải quyết thứ âm thầm quyết định máy khôn hay ngu và hoá đơn đắt hay rẻ: quản lý context và token. Vì sao phiên chat càng dài máy càng lú, và bộ thói quen giữ cho nó luôn tỉnh.