Bài 9 — Sub-agent và đội agent: một mình điều cả ê-kíp máy

Học xong bài này, anh chị biết tách việc cho các “nhân viên con” của Claude Code chạy song song, biết ba sub-agent đáng dựng cho mọi người dùng, hiểu tính năng đội agent (agent teams) hoạt động ra sao, và quan trọng ngang ngửa: biết lúc nào đừng dùng mấy thứ hào nhoáng này cho đỡ tốn tiền oan.

Sub-agent là gì và vì sao nó khắc chế được hai điểm yếu cố hữu

Sub-agent là một phiên Claude nhỏ do phiên chính (agent mẹ) đẻ ra để giao một việc con. Nó sinh ra với bộ nhớ riêng, sạch trơn: chỉ biết đúng đề bài được giao, làm xong trả kết quả về cho mẹ rồi biến mất. Nghe đơn giản, nhưng cấu trúc đó khắc chế đúng hai điểm yếu anh chị đã học ở bài 6:

Một, chống bừa bàn. Việc nào phải “đọc cả núi để rút ra một nắm” (đọc 50 trang tài liệu, quét 1.000 dòng dữ liệu) mà làm ngay trong phiên chính thì mặt bàn của phiên chính ngập rác. Giao cho sub-agent: nó ôm cả núi đó trong bộ nhớ riêng của nó, chỉ gửi về bản tóm tắt vài trăm token. Bàn của mẹ luôn sạch.

Hai, rẻ hơn hẳn. Sub-agent chạy được bằng model rẻ (Sonnet, Haiku) trong khi mẹ giữ model xịn. Phần cày nặng chạy bằng lính giá mềm, phần tổng hợp và ra quyết định mới dùng tướng. Đúng nguyên tắc phân việc của bài 6, giờ thành cấu trúc hẳn hoi.

Và món ăn tiền nhất: chạy song song. Bài toán dán nhãn email của bài 8 làm tuần tự mất 36 giây cho 100 email. Chia cho 10 sub-agent chạy cùng lúc, khoá gốc đo được: gần 1.000 email xong trong khoảng một phút. Việc ba tiếng kiểu tuần tự co về mươi phút, y như một tổ mười người làm thay một người, chỉ khác là tổ này bấm nút là có.

Cách dựng thì khỏi học thuộc: sub-agent là các file định nghĩa nằm trong .claude/agents/ (cùng họ với skill), và anh chị cứ nhờ chính Claude Code dựng: “biến skill dán nhãn Gmail thành sub-agent, tao muốn 10 con chạy song song, dùng model Sonnet, chạy thử và đo thời gian cho tao coi.” Lưu ý nhỏ: dựng agent xong phải mở phiên mới thì phiên đó mới thấy agent, giống tuyển người hôm nay thì mai người ta mới tới nhận việc.

Hai luật xương máu khi chia việc cho lính

Luật 1: đề bài cho sub-agent phải nhỏ và trần trụi. Sub-agent dùng model rẻ nên kém khôn hơn mẹ, và đây là lúc môn xác suất lớp 11 quay lại đòi nợ: mỗi con làm đúng 95%, thì 3 con cùng đúng chỉ còn 85%, 10 con còn 59%, 50 con còn 7%. Càng đông lính, xác suất “cả đội êm đẹp” càng rơi. Cách chống: mỗi con chỉ nhận một việc thật gọn (“phân loại 100 email này theo bộ nhãn X”), đừng bắt nó ôm nguyên chuỗi.

Luật 2: quy định rõ lính được trả về cái gì. Khoá gốc dính đúng lỗi này: 10 con trả nguyên văn cả nghìn email về cho mẹ, mẹ vỡ bộ nhớ, hỏng cả lượt chạy. Sửa bằng một câu dặn: “sub-agent không được trả nguyên văn, chỉ trả kết quả phân loại.” Lính báo cáo số liệu, không đọc nguyên cuốn sổ cho sếp nghe.

Ba sub-agent đáng dựng cho mọi người

1. Con nghiên cứu (researcher). Nhận câu hỏi, tự bung nhiều luồng tìm kiếm song song trên các nguồn anh chị chỉ định sẵn (trang tin cậy, tài liệu chính chủ), trả về bản tổng hợp. Rác của việc lùng sục nằm hết trong bộ nhớ của nó.
2. Con phản biện (reviewer). Đây là con thâm thuý nhất: giá trị của nó nằm ở chỗ không biết gì cả. Phiên mẹ vừa làm xong một sản phẩm thì đầu nó đầy thiên kiến “tôi làm vậy là đúng”, hệt người thợ vừa cày 10 tiếng theo một hướng. Đưa sản phẩm cho một con mắt sạch chưa dính bối cảnh, nó soi ra ngay những chỗ người trong cuộc mù. Các công ty phần mềm lớn bắt buộc bước “người khác soi code” (code review) chính vì lẽ này; ở MONA cũng vậy, và mọi thứ máy làm cho khách đều qua mắt sạch, người thật lẫn máy.
3. Con kiểm thử (QA). Tự viết bài kiểm tra cho sản phẩm vừa làm, chạy, báo cáo đậu rớt, sửa chỗ rớt. Chính là nhịp “kiểm chứng” của bài 3, giờ được đóng thành một nhân sự chuyên trách.

Ghép ba con này thành quy trình chuẩn ghi trong CLAUDE.md: mẹ làm, con phản biện soi, con kiểm thử chạy bài test, mẹ sửa theo hai báo cáo, rồi mới cho ra cửa. Với đồ chơi cá nhân thì hơi rườm; với thứ định đưa người khác dùng thì nhịp này là dây an toàn.

Đội agent: nấc cao hơn, và hoá đơn cũng cao hơn

Sub-agent là lính chỉ biết báo cáo mẹ. Agent teams lên thêm một tầng quản lý: có agent trưởng nhóm tự chia việc cho các thành viên; mỗi thành viên là một phiên Claude đầy đủ, đọc CLAUDE.md riêng, chạy skill riêng, và nói chuyện được với nhau qua một bảng việc chung (kiểu bảng phân việc nội bộ của các phần mềm quản lý dự án). Anh chị đứng ngoài như chủ công ty: giao mục tiêu cho trưởng nhóm, thỉnh thoảng chọc vào nhắn riêng một thành viên. Tính năng này đang ở dạng thử nghiệm, phải bật thủ công trong settings.json (nhờ máy bật giùm là xong).

Nghe rất đã, và mạng xã hội đang thổi nó lên tận mây. Xin dội một gáo nước cần thiết, số liệu từ chính Anthropic: đội agent tốn cỡ 7 lần token so với một phiên đơn, vì mỗi thành viên ôm nguyên một bộ nhớ riêng cộng chi phí “họp hành” giữa các con. Người không canh chừng có thể đốt tiền chục triệu trong một ngày theo cả nghĩa đen. Khuyến nghị chính hãng: thành viên dùng model rẻ, đội giữ thật nhỏ, đề bài giao thật gọn, xong việc giải tán đội ngay.

Chốt lại bằng nguyên tắc mà tụi em muốn anh chị khắc cốt: độ hoành tráng của công cụ không phải mục tiêu. Việc một phiên đơn làm ngon thì dùng phiên đơn. Việc chia được thành nhiều mảnh độc lập giống nhau thì sub-agent. Việc thật sự cần nhiều vai phối hợp và tranh luận thì mới tới đội agent, kèm mắt canh hoá đơn. Phần lớn giá trị kinh doanh nằm ở hai nấc đầu.

Tự tay làm trước khi qua bài 10

1. Nhờ máy dựng con phản biện + con kiểm thử vào .claude/agents/, ghi quy trình “làm, soi, test, sửa” vào CLAUDE.md.
2. Lấy một skill đã dựng ở bài 7, cho chạy qua quy trình mới, đọc hai bản báo cáo xem nó bắt được lỗi gì.
3. Thử một việc chia mảnh thật (phân loại vài trăm dòng dữ liệu) bằng 5-10 sub-agent, đo thời gian so với chạy tuần tự.
4. Ai muốn nghịch đội agent: bật tính năng, giao một đề nhỏ kiểu “3 thành viên dựng 3 phương án trang giới thiệu, xong mở cho tao so”, và nhìn kỹ hoá đơn token sau đó.

Bài 10, bài cuối của khoá: git worktree để chạy nhiều phiên trên cùng một dự án không giẫm chân nhau, và đưa sản phẩm lên chạy thật trên internet. Học xong là anh chị đi trọn vòng: từ cài đặt tới sản phẩm sống ngoài đời.